Giải đáp câu hỏi thường gặp của người tiêu dùng về Collagen [Chuyên Gia Ovanic]

Bạn có biết rằng trong nhiều nghiên cứu khoa học, việc bổ sung collagen ngoại sinh có thể cải thiện độ đàn hồi cho da và sự linh hoạt của khớp? Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn không ít tranh cãi xoay quanh việc dùng thực phẩm chức năng chứa collagen. Nhiều người tiêu dùng vẫn còn do dự và chưa hiểu rõ về loại protein đặc biệt này. Ovanic đã tổng hợp các câu hỏi thường gặp và mời chuyên gia giải đáp chi tiết ngay sau đây.

Hỏi: Collagen là gì?

Chuyên gia Ovanic đáp: Collagen là một loại protein có cấu trúc dạng sợi, có chức năng liên kết các mô trong cơ thể. Collagen chiếm khoảng 25–35% tổng lượng protein trong cơ thể và là thành phần chính của da, cơ, xương, sụn và gân – giúp các mô có độ đàn hồi và chịu được sức ép, kéo căng.

Collagen nội sinh là collagen do cơ thể tự tổng hợp, trực tiếp tham gia vào cấu trúc nâng đỡ các cơ quan. Collagen ngoại sinh là collagen đến từ nguồn bên ngoài, điển hình là các thực phẩm chức năng chứa collagen.

Trong cơ thể, collagen được hình thành từ các amino acid do tế bào tổng hợp. Hiện có khoảng 28 loại collagen được phát hiện, trong đó 5 loại chính gồm:

• Collagen loại I: chiếm 90% lượng collagen trong cơ thể.
• Collagen loại II: có nhiều trong sụn, dịch khớp và các cơ quan nâng đỡ khớp.
• Collagen loại III: có nhiều trong cơ bắp, các cơ quan nội tạng và mạch máu.
• Collagen loại IV: có nhiều ở các lớp nền dưới da.
• Collagen loại V: có nhiều trong giác mạc, da, tóc và nhau thai.

Hỏi: Collagen có tác dụng gì cho sức khỏe và làm đẹp?

Chuyên gia Ovanic đáp: Các tác dụng của collagen cho sức khỏe và làm đẹp bao gồm:

• Bảo tồn cấu trúc da, duy trì độ đàn hồi và căng bóng: collagen tăng cường liên kết các mô dưới hạ bì, tạo nền tảng vững chắc giúp da căng mịn.
• Hỗ trợ làm chậm quá trình lão hóa: khi da có đủ collagen, các tế bào hoạt động ổn định và gốc tự do ít có cơ hội gây hại, giúp da chống chọi tốt hơn với các tác động xấu từ môi trường.
• Hỗ trợ làm lành vết thương: các phân tử collagen tăng cường hoạt động tái tạo tế bào, giúp vết thương phục hồi nhanh hơn.
• Hỗ trợ cải thiện viêm xương khớp: collagen giúp sụn khớp dày hơn, tạo lớp đệm trơn tru, ngăn các đầu xương ma sát vào nhau gây viêm.
• Hỗ trợ ngăn ngừa loãng xương: collagen góp phần duy trì mật độ xương, giảm nguy cơ loãng xương theo tuổi tác.
• Làm khỏe móng và tóc: collagen cung cấp nguyên liệu cho tế bào tạo móng và nang tóc, giúp móng chắc hơn, tóc ít gãy rụng hơn.
• Hỗ trợ cải thiện khối lượng cơ bắp: collagen loại II và III tham gia quá trình hình thành và tái tạo cơ bắp khi kết hợp với luyện tập thể thao.

Hỏi: Collagen được sản xuất từ đâu?

Chuyên gia Ovanic đáp: Collagen thương mại thường được chiết xuất từ da và mô động vật nhờ hàm lượng collagen cao, giá thành phù hợp và cấu trúc gần tương tự collagen người – giúp tăng khả năng hấp thu và chuyển hóa thành collagen nội sinh.

Tại các nước châu Âu, nguyên liệu collagen chủ yếu từ da bò, gà hoặc lợn do ngành chăn nuôi phát triển mạnh. Ngược lại, các thương hiệu châu Á – đặc biệt là Nhật Bản và Hàn Quốc – ưu tiên sử dụng collagen từ da cá nhờ nguồn thủy hải sản dồi dào. Collagen từ cá (marine collagen) có phân tử nhỏ hơn, được cho là hấp thu tốt hơn so với collagen từ gia súc.

Hỏi: Collagen tự nhiên có trong thực phẩm nào?

Chuyên gia Ovanic đáp: Collagen tự nhiên có nhiều trong các nhóm thực phẩm giàu protein sau:

• Thịt đỏ và gia cầm (thịt heo, bò, gà): collagen tập trung ở phần da và thịt, có cấu trúc gần tương tự collagen nội sinh ở người.
• Các loại đậu và hạt (đậu nành, đậu phộng, đậu đen, hạt óc chó, macadamia): cung cấp protein thực vật dồi dào, hỗ trợ cơ thể tổng hợp collagen nội sinh.
• Trứng: collagen tập trung nhiều ở lòng trắng trứng – đây cũng là lý do lòng trắng có độ đàn hồi và liên kết cao khi nấu chín.
• Sữa và các sản phẩm từ sữa: giàu protein và amino acid thiết yếu, cung cấp nguyên liệu để cơ thể tổng hợp collagen nội sinh.

Bên cạnh thực phẩm, collagen còn được chiết xuất và bổ sung qua thực phẩm chức năng, thường có nguồn gốc từ xương, da động vật, đậu nành hoặc tảo biển.

>>> Tìm hiểu về các thực phẩm chứa nhiều collagen

Hỏi: Collagen có phải là thuốc?

Chuyên gia Ovanic đáp: Collagen không phải là thuốc và không thể thay thế thuốc trong điều trị bệnh. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, các bác sĩ có thể đưa collagen vào phác đồ hỗ trợ điều trị một số bệnh về xương khớp.

Hỏi: Collagen có tác dụng giảm nếp nhăn và trẻ hóa da không?

Chuyên gia Ovanic đáp: Theo một số nghiên cứu khoa học, collagen có khả năng làm giảm hoặc trì hoãn quá trình lão hóa da. Một đánh giá năm 2019 trên Tạp chí Thuốc Da liễu từ các nghiên cứu kiểm soát giả dược mù đôi cho thấy collagen có thể làm tăng độ đàn hồi da, mật độ collagen và độ ẩm tổng thể.

Về cơ chế hoạt động: collagen ngoại sinh khi vào cơ thể sẽ được phân giải thành các amino acid, kích thích tế bào tổng hợp thêm collagen nội sinh. Những vùng da đang thiếu mô nâng đỡ sẽ được “làm đầy”, giúp các nếp nhăn mới hình thành và chưa quá sâu mờ dần. Kết quả là làn da trông tươi trẻ và đàn hồi hơn, đồng thời có sức đề kháng tốt hơn trước các tác động môi trường.

Hỏi: Collagen có giúp cải thiện sức khỏe xương khớp không?

Chuyên gia Ovanic đáp: Theo một nghiên cứu về tác dụng của collagen thủy phân đối với sức khỏe xương khớp, collagen có khả năng hỗ trợ giảm đau khớp, tăng mật độ xương và hỗ trợ tăng dịch khớp ở bệnh nhân thoái hóa khớp.

Cụ thể, collagen kích thích tế bào sản xuất thêm dịch khớp, giúp “bôi trơn” các đầu khớp và ngăn chúng tiếp xúc trực tiếp vào nhau, từ đó giảm nguy cơ viêm khớp. Đồng thời, phần sụn khớp – có thành phần chính là collagen – cũng được tái tạo, đóng vai trò như “đệm đầu mút” giúp xương giảm ma sát và khớp hoạt động linh hoạt, bền bỉ hơn.

Hỏi: Collagen có giúp phục hồi cơ bắp không?

Chuyên gia Ovanic đáp: Collagen loại II và III xuất hiện nhiều trong cấu trúc cơ bắp và mạch máu. Vì vậy, bổ sung đúng nhóm collagen này có thể hỗ trợ phục hồi cơ bắp bị tổn thương và hỗ trợ tăng kích thước cơ – với điều kiện người dùng kết hợp luyện tập thể thao để kích thích tế bào cơ tổng hợp sợi cơ mới. Nếu không có hoạt động thể chất, collagen ngoại sinh đơn thuần sẽ không đủ điều kiện để phát huy tác dụng tăng cơ. Bên cạnh đó, với người đang bị chấn thương cơ, bổ sung collagen cũng giúp đẩy nhanh quá trình tái tạo mô và hồi phục.

Hỏi: Collagen có giúp giảm cân không?

Chuyên gia Ovanic đáp: Về bản chất, collagen là một loại protein. Đặc biệt, collagen thủy phân có khả năng kích thích cảm giác no và hỗ trợ giảm cảm giác thèm ăn. Khi uống trước bữa ăn hoặc trước khi luyện tập, collagen giúp cơ thể hạn chế tích lũy mỡ thừa trong khi vẫn cung cấp đủ năng lượng cho hoạt động. Tuy nhiên, cần hiểu đúng rằng collagen chỉ là yếu tố hỗ trợ giảm cân, không phải giải pháp thay thế cho chế độ ăn uống và vận động hợp lý.

Hỏi: Collagen có tác dụng làm tăng độ đàn hồi của da không?

Chuyên gia Ovanic đáp: Collagen có tác dụng cải thiện độ đàn hồi da, đặc biệt hiệu quả khi da đang bị lão hóa hoặc thiếu hụt collagen. Khi được bổ sung sớm và đúng nhóm collagen, cơ thể sẽ hấp thu chúng dưới dạng amino acid, từ đó tổng hợp thêm collagen nội sinh và đưa đến các vùng da đang bị thiếu nâng đỡ. Kết quả là da mịn màng hơn, độ đàn hồi được phục hồi và các nếp nhăn mới hình thành dần mờ đi.

Hỏi: Collagen có an toàn và hiệu quả không?

Chuyên gia Ovanic đáp: Collagen nói chung không gây hại cho sức khỏe. Bổ sung collagen sớm có thể hỗ trợ làm chậm quá trình lão hóa da, cải thiện sức khỏe xương khớp và hỗ trợ độ đàn hồi mạch máu. Vì collagen không phải thuốc và chủ yếu được chiết xuất từ thiên nhiên, lượng dư thừa thường được cơ thể đào thải mà không gây hại đáng kể.

Tuy nhiên, người dị ứng với hải sản hoặc cá cần tránh collagen chiết xuất từ da cá. Những người mắc các bệnh liên quan đến chuyển hóa protein như tiểu đường, bệnh thận hoặc rối loạn hormone cũng nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.

Hỏi: Collagen có tác dụng phụ không?

Chuyên gia Ovanic đáp: Mặc dù bổ sung collagen thường an toàn, một số người có cơ địa nhạy cảm hoặc đang mắc bệnh có thể gặp các tác dụng không mong muốn, điển hình như:

• Đau bụng, tiêu chảy, buồn nôn: thường gặp ở người nhạy cảm với thành phần sản phẩm hoặc khi dùng sản phẩm kém chất lượng.
• Nổi mẩn đỏ, sưng tấy: biểu hiện của phản ứng dị ứng với sản phẩm.
• Táo bón hoặc khó tiêu, đầy hơi: thường do dùng quá liều hoặc cơ thể hấp thu không kịp.
• Rối loạn hormone: có thể liên quan đến các thành phần phụ như tinh dầu hoa anh thảo hoặc vitamin E trong sản phẩm.

Các tác dụng phụ này thường ở mức nhẹ và không nguy hiểm. Tuy nhiên, người đang mắc bệnh nền nên tham khảo bác sĩ trước khi sử dụng để tránh tình trạng bệnh gốc diễn tiến nặng hơn.

Hỏi: Những bệnh nào không nên dùng collagen?

Chuyên gia Ovanic đáp: Các nhóm người nên thận trọng hoặc không nên dùng collagen bao gồm:

• Người dị ứng với hải sản, động vật biển
• Bệnh sỏi thận
• Bệnh táo bón mãn tính
• Người bị mụn trứng cá nặng
• Bệnh gan, suy gan
• Bệnh gout
• Người mắc trĩ
• Người bị rối loạn điện giải hoặc tăng canxi máu
• Người biếng ăn, suy dinh dưỡng
• Người mắc viêm loét dạ dày
• Người đang dùng thuốc đặc trị có tương tác với protein
• Người bị huyết áp thấp
• Bệnh nhân u xơ tuyến vú
• Bệnh nhân u nang buồng trứng, u xơ tử cung
• Bệnh nhân đang điều trị ung thư

=>>> Xem chi tiết: Chuyên gia khuyến cáo những bệnh không nên uống collagen

Hỏi: Phụ nữ mang thai và cho con bú có dùng được collagen không?

Chuyên gia Ovanic đáp: Hiện chưa có nghiên cứu nào cho thấy collagen gây ảnh hưởng xấu đến phụ nữ mang thai và cho con bú. Tuy nhiên, mẹ bầu nên tham khảo ý kiến bác sĩ để kiểm tra tình trạng sức khỏe và xác định liệu việc bổ sung collagen có phù hợp trong từng giai đoạn thai kỳ hay không.

Hỏi: Có nên dùng thực phẩm chức năng chứa collagen không?

Chuyên gia Ovanic đáp: Thực phẩm chức năng chứa collagen có hàm lượng cao và ổn định hơn so với việc chỉ bổ sung qua thực phẩm hàng ngày. Quan trọng hơn, bạn có thể chủ động chọn đúng loại collagen theo nhu cầu: collagen loại I để cải thiện đàn hồi da, collagen loại II và III để hỗ trợ khớp và cơ bắp. Điều này giúp đẩy nhanh quá trình phục hồi và làm đẹp mà không cần chờ đợi như khi bổ sung qua thực phẩm thông thường. Nhìn chung, thực phẩm chức năng collagen là giải pháp hiệu quả, an toàn, ít tác dụng phụ và có mức giá phù hợp với đa số người dùng.

Hỏi: Collagen có tác dụng bảo vệ da khỏi tia UV không?

Chuyên gia Ovanic đáp: Hiện chưa có bằng chứng khoa học nào cho thấy collagen có thể trực tiếp bảo vệ da khỏi tia UV như kem chống nắng hay làm giảm hắc tố melanin như glutathione. Tuy nhiên, da khỏe mạnh vốn có khả năng chống nắng tự nhiên nhất định, và collagen là yếu tố quan trọng giúp da trở nên khỏe hơn, đàn hồi hơn. Khi da được bổ sung đủ collagen, sức khỏe tổng thể của da cải thiện, giúp da chống chọi tốt hơn với tác hại từ UVA và UVB.

Hỏi: Lượng collagen cần thiết cho cơ thể mỗi ngày là bao nhiêu?

Chuyên gia Ovanic đáp: Nhu cầu collagen thay đổi theo độ tuổi, tham khảo như sau:

• 20–22 tuổi: khoảng 1.000–2.000mg/ngày.
• 22–30 tuổi: khoảng 2.000–10.000mg/ngày.
• 30–40 tuổi: khoảng 10.000–20.000mg/ngày.
• Từ 40 tuổi trở lên: khoảng 20.000mg/ngày.

Đây chỉ là mức tham khảo tương đối. Nhu cầu thực tế còn phụ thuộc vào cơ địa, tình trạng sức khỏe và mục đích sử dụng của từng người. Nếu bạn tự mua sản phẩm collagen, hãy tham khảo ý kiến dược sĩ hoặc người bán hàng có chuyên môn. Trường hợp dùng theo chỉ định bác sĩ, ưu tiên tuân thủ liều lượng được kê.

Hỏi: Có nên dùng collagen theo chỉ định của bác sĩ không?

Chuyên gia Ovanic đáp: Dùng collagen theo chỉ định bác sĩ là lựa chọn phù hợp, đặc biệt với người có cơ địa dị ứng, đang mắc bệnh nền hoặc đang trong phác đồ điều trị. Bác sĩ sẽ đánh giá chính xác bạn có thực sự cần bổ sung collagen không, loại nào phù hợp và liều lượng thế nào là an toàn. Điều này đặc biệt quan trọng khi thị trường hiện nay có hàng trăm sản phẩm collagen với thành phần và công thức khác nhau – việc tự chọn mà không có kiến thức chuyên môn dễ dẫn đến chọn sai loại, lãng phí chi phí hoặc gây tác dụng không mong muốn.

Ovanic hy vọng những giải đáp trên đây đã giúp bạn hiểu rõ hơn về collagen. Nếu còn câu hỏi hoặc thắc mắc, hãy gửi ngay cho chúng tôi để được tư vấn sớm nhất nhé!