Collagen và quá trình lão hóa: Cách sử dụng collagen để chống lại lão hóa

Nhiều nhà khoa học đã nghiên cứu ra rằng, collagen và quá trình lão hóa da có liên quan mật thiết với nhau. Collagen bắt đầu giảm mật độ từ khoảng độ tuổi 25 trở đi. Khi ở tuổi 40, mỗi năm bạn mất 1 – 1,5% lượng collagen trong cơ thể. Dưới đây là thông tin cụ thể về collagen và việc lão hóa da đã được Ovanic tổng hợp và giải đáp cho bạn.

1. Giới thiệu về collagen và quá trình lão hóa

Collagen và quá trình lão hóa da liên có sự liên quan với nhau. Collagen là loại protein chính tìm thấy trong hầu hết các mô liên kết và chất nền ngoại bào (ECM). Vì thế mà collagen hỗ trợ củng cố các cơ quan nội tạng, da, xương, gân, cơ, khớp và kể cả răng. Hàm lượng collagen thiếu hụt, giảm đi thì cũng đồng nghĩa với việc quá trình lão hóa bắt đầu trong cơ thể.

1.1. Giới thiệu về Collagen

Collagen là loại protein chính và chiếm phần lớn trong cơ thể, bao gồm các sợi collagen phức tạp khác nhau. Những chuỗi acid amin cấu tạo nên collagen giúp liên kết các mô với nhau, xuất hiện nhiều nhất trong cấu trúc da, cơ, gân, dây chằng, mạch máu, răng. Thiếu đi collagen, cơ thể sẽ dần thoái hóa các mô này, dẫn đến lão hóa da.

=>>> Tìm hiểu về collagen là gì

Collagen tồn tại dưới một số dạng như elastin hoặc gelatin và hiện diện ở hầu hết các cơ quan trong cơ thể, từ da, xương, tóc, cơ cho đến hệ thần kinh. Thực tế, elastin mới là loại protein có kết cấu dẻo dai và giúp da có độ đàn hồi cao. Chỉ khi hàm lượng collagen và elastin ở mức ổn định, sức khỏe làn da và cơ thể mới giảm được quá trình lão hóa.

Collagen loại II, III và IV giúp xương chắc khỏe và có độ đàn hồi nhất định, hỗ trợ hệ thống xương chịu lực tốt hơn. Đối với khớp, collagen đóng vai trò chủ đạo trong việc hình thành dịch khớp và sụn khớp, giúp “bôi trơn” cho quá trình hoạt động của hai đầu xương.

1.2. Giới thiệu về quá trình lão hóa và các yếu tố ảnh hưởng

Theo Tiến sĩ Harman, “lão hóa là tổng hợp các phản ứng gốc tự do có hại đang diễn ra trong khắp tế bào, mô.” Thông qua các phản ứng của gốc tự do, các tế bào trong cơ thể dần thoái hóa, làm việc hiệu quả kém hơn, đẩy nhanh quá trình lão hóa. Dấu hiệu lão hóa da bao gồm: da xuất hiện các nếp nhăn, ít đàn hồi, thiếu sức sống, về lâu dài còn xuất hiện đồi mồi, thâm nám.

Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình lão hóa bao gồm:

• Tiếp xúc trực tiếp dưới ánh nắng mặt trời: các tia cực tím, UVA, UVB khiến các tế bào da dễ bị tổn thương hơn, từ đó quá trình lão hóa diễn ra nhanh hơn.
• Ngủ không đủ giấc: thiếu ngủ gây ra các gốc tự do có hại hình thành nhiều hơn, từ đó tế bào đẩy nhanh quá trình lão hóa, tổn thương.
• Thường xuyên làm việc trong trạng thái áp lực cao: làm việc áp lực khiến nội tiết tố bị rối loạn.
• Ô nhiễm môi trường: các độc tố từ môi trường gây hại cho tế bào, sự phân chia tế bào mới bị ảnh hưởng nên quá trình lão hóa nhanh hơn
• Ăn uống không lành mạnh, nhiều đồ chiên, dầu mỡ, đồ ăn chế biến sẵn: ăn uống không lành mạnh tạo nhiều các gốc tự do, đẩy nhanh sự lão hóa.
• Gen di truyền.

2. Lợi ích của việc sử dụng collagen để chống lại lão hóa

Các nghiên cứu [1] về collagen và quá trình lão hóa da cho thấy, sự thoái hóa collagen có thể liên quan đến sự lão hóa da. Sau thời gian dài nghiên cứu, người ta tìm thấy lợi ích của việc sử dụng collagen để chống lại lão hóa như sau:

2.1. Collagen giúp duy trì độ đàn hồi và săn chắc cho da

Collagen loại I được tìm thấy trong da có nhiệm vụ tăng tốc độ đàn hồi và giúp da khỏe mạnh. Collagen nhóm I liên kết các mô dưới da, tạo thành các sợi khung cấu trúc cơ học, giúp da có lực chống chọi với các tác nhân có hại. Collagen dưới da thường cùng với elastin tạo một mạng lưới tăng độ đàn hồi và săn chắc, giúp khuôn mặt trông trẻ trung hơn và có khả năng chống lão hóa từ tác nhân môi trường như ô nhiễm, ánh nắng mặt trời.

2.2. Collagen giúp cải thiện kết cấu da và giảm nếp nhăn

Collagen bị giảm mật độ dưới lớp hạ bì khiến kết cấu da lỏng lẻo hơn, các nếp nhăn dần hình thành do không còn collagen để “chống đỡ các mô”. Khi tế bào thiếu yếu tố bảo vệ, tác nhân từ bên ngoài như tia cực tím khiến tế bào dễ tổn thương hơn, nếp nhăn nhanh hình thành hơn. Khi bổ sung collagen ngoại sinh hoặc kích thích tế bào sản sinh collagen nội sinh, những vùng da đang thiếu collagen sẽ được làm “đầy” trở lại, da giảm nếp nhăn và cải thiện kết cấu rõ rệt.

2.3. Collagen giúp tăng sự đàn hồi của khớp và giảm nguy cơ thoái hóa khớp

Trong nhiều nghiên cứu gần đây [2], collagen loại II có thể sử dụng để điều trị đau trong viêm xương khớp và viêm khớp dạng thấp bằng cách kích thích cơ thể tự sản xuất chất chống viêm tự nhiên. Collagen loại II và III còn có khả năng kích thích sản sinh chondroitin và glucosamine để tái tạo sụn, đồng thời tăng dịch tiết ở khớp để bôi trơn môi trường ổ khớp, giảm bớt tình trạng đau do viêm xương khớp và thoái hóa khớp.

3. Sự suy giảm của collagen trong quá trình lão hóa

Nhiều nhà khoa học cho rằng, sản xuất collagen chậm lại khi chúng ta dần lớn tuổi. Cứ mỗi năm sau tuổi trưởng thành (khoảng 25 tuổi trở đi) thì cơ thể sẽ mất khoảng 1% lượng collagen. Nhưng việc suy giảm collagen này bắt nguồn từ đâu và có hậu quả gì?

3.1. Nguyên nhân suy giảm collagen khi lão hóa

Một số nhà nghiên cứu từ Phần Lan đã phát hiện ra rằng, việc hút thuốc có ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình tổng hợp collagen loại I, III và gây lão hóa sớm. Đây chỉ là một trong rất nhiều nghiên cứu cho thấy nguyên nhân suy giảm collagen không chỉ đơn thuần là do gen di truyền mà còn từ yếu tố bên ngoài.

Các nguyên nhân gây lão hóa, suy giảm collagen thường là do:

• Tiếp xúc trực tiếp dưới bức xạ tia cực tím: tia cực tím phá hủy tế bào dưới da, khiến sự hình thành melanin nhiều hơn nên da rất nhanh sạm. Bên cạnh đó, tia cực tím còn phá hủy các tế bào hình thành collagen, vì thế collagen sản sinh ít hơn, lâu dài hình thành các nếp nhăn.
• Ít sử dụng kem chống nắng mỗi ngày: Kem chống nắng giúp bảo vệ da phần nào khỏi các tia độc hại từ môi trường. Da thiếu kem chống nắng nhưng lại phơi trực tiếp dưới da sẽ khiến tia cực tím tác động trực tiếp lên da.
• Thói quen hút thuốc lá: Hút thuốc tạo các chất độc trong cơ thể. Từ đó, sự hình thành collagen sẽ ít hơn do tế bào bị tổn thương bởi các chất độc này.
• Thiếu vitamin C: vitamin C là chất chống oxy hóa cực kỳ cần thiết cho cơ thể. Đồng thời, vitamin C còn hỗ trợ cơ thể tạo thêm collagen.
• Bệnh tật (thoái hóa khớp, tiểu đường, mỡ máu): một số loại bệnh tật khiến collagen bị suy giảm, nguyên nhân chính có thể là do dùng thuốc hoặc các tế bào tổn thương sâu.

3.2. Hậu quả của suy giảm collagen đối với sức khỏe

Một căn bệnh liên quan đến suy giảm collagen rất phổ biến là viêm xương khớp, ước tính ảnh hưởng đến khoảng 27 triệu người tại Mỹ, hầu hết là người trên 60 tuổi. Nếu không phải người trên 60 tuổi hay mắc hội chứng thiếu collagen bẩm sinh, việc không nạp đủ collagen cũng có thể gây ra:

• Rụng tóc: các nang tóc bị thiếu thành phần collagen nên không thể tạo sợi tóc mới.
• Gãy móng: sự tổng hợp keratin của móng kém đi do tế bào gốc móng không tổng hợp được collagen nội sinh.
• Da chảy xệ, chùng nhão, có nhiều nếp nhăn: collagen giảm làm sự liên kết giữa các mô nên lớp hạ bì dần hình thành nếp nhăn, da nhão hơn, chảy xệ hơn.
• Khớp bị thoái hóa, viêm khớp: sụn khớp bị xẹp do không đủ collagen, dịch khớp tiết ít hơn do thiếu collagen nội sinh.
• Cơ bắp không phát triển: các sợi hình thành cơ bắp có thành phần chính là collagen ít tạo mới. Từ đó, kích thước cơ bắp dần thoái hóa.
• Sức đề kháng kém: sức khỏe kém hơn do các chức năng trong cơ thể hoạt động không ổn định do thiếu collagen (như thành mạch máu thiếu đàn hồi, các cơ hoạt động kém, hệ thống miễn dịch không còn nhanh nhạy).

4. Các phương pháp tăng cường collagen trong quá trình lão hóa

Hiện nay có nhiều phương pháp tăng cường collagen giúp làm chậm quá trình lão hóa da. Dưới đây Ovanic sẽ gợi ý cho bạn như sau:

4.1. Bổ sung collagen từ thực phẩm và đồ uống

Bổ sung collagen từ thực phẩm và đồ uống là cách giúp cơ thể tăng hàm lượng collagen với giá cả rẻ nhất, ít gây tác dụng phụ và dễ hấp thu hơn. Bạn có thể sử dụng một số thực phẩm chứa collagen như:

• Thịt ức gà, xương và da cá nước ngọt và nước mặn.
• Nước hầm xương, sụn, da động vật trong nhiều giờ.
• Gelatin.

Nếu không thể trực tiếp ăn thực phẩm chứa collagen, bạn cũng có thể tiêu thụ thực phẩm giúp cơ thể tăng cường sản xuất collagen:

• Trứng, sữa, đậu nành.
• Hải sản.
• Quả hạch, ngũ cốc nguyên hạt.
• Ổi, cam, quýt, rau lá xanh, cà chua, ớt chuông và trái cây và rau quả khác.

4.2. Sử dụng sản phẩm chăm sóc da chứa collagen

Uống collagen kết hợp vitamin C là một trong những phương pháp hiệu quả giúp tăng collagen và làm chậm quá trình lão hóa da. Những sản phẩm collagen dạng bôi, thoa thường không có hiệu quả cải thiện da đáng kể. Thay vào đó, bạn nên uống sản phẩm collagen (ưu tiên collagen thủy phân) kết hợp cùng vitamin C hoặc Glutathione, đồng thời bảo vệ da tránh tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời.

4.3. Sử dụng các loại sản phẩm bổ sung collagen

Các sản phẩm bổ sung collagen có thể được chiết xuất từ da cá, bò, heo để phù hợp với từng người dùng. Collagen hấp thụ qua đường uống rất tốt và đây gần như là con đường duy nhất giúp collagen thẩm thấu vào cơ thể hiệu quả. Một số loại thực phẩm chức năng collagen phổ biến:

• Collagen nước: DHC Collagen Beauty 7000 Plus, ReFa Collagen Enrich, DHC Nano Active Collagen.
• Collagen dạng viên uống: Youtheory Collagen, Collagen 6 in 1 Spring Leaf Inner Beauty, Golden Health Bio-Marine Collagen Plus.
• Collagen dạng bột: Meiji Amino Collagen, Collagen Lemona Hàn, Golden Health Collagen Peptides Pure Hydrolysed.
• Collagen dạng thạch: Aishitoto Marine Collagen Jelly.

Ưu điểm của những loại collagen từ thực phẩm chức năng này là hàm lượng collagen khá cao, giúp bạn bổ sung đủ lượng cần thiết mà không cần ăn thật nhiều thực phẩm.

5. Những lưu ý khi sử dụng sản phẩm Collagen

Dù collagen và quá trình lão hóa da liên quan đến nhau và nhiều chuyên gia khuyên nên uống collagen để làm chậm lão hóa, bạn cần lưu ý chọn mua collagen từ những thương hiệu uy tín để đảm bảo hiệu quả và tránh tác dụng phụ.

5.1. Chọn loại sản phẩm phù hợp với nhu cầu và tuổi tác

Tùy theo nhu cầu và tuổi tác mà hãy lựa chọn loại sản phẩm collagen phù hợp. Nếu bạn muốn cải thiện làn da thì hãy ưu tiên các sản phẩm chứa collagen loại I như Collagen DHC hay Collagen Yến Rose Beauty. Ngược lại, nếu cần cải thiện chức năng xương khớp thì hãy chọn các sản phẩm có collagen loại II và III như: Collagen Youtheory Men’s Type 1 2 & 3.

5.2. Tìm hiểu về nguồn gốc và chất lượng sản phẩm

Hãy ưu tiên sử dụng những sản phẩm collagen có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng. Nếu bạn không biết bắt đầu từ đâu, hãy mua hàng thông qua các đại lý uy tín hoặc theo dõi các bài viết, video review collagen trên các sàn thương mại điện tử. Những đánh giá từ người dùng trước sẽ giúp bạn lựa chọn sản phẩm phù hợp với mình.

5.3. Tuân thủ hướng dẫn sử dụng đúng cách

Tùy nhà sản xuất mà hàm lượng collagen sẽ khác nhau, vì thế hãy sử dụng theo đúng hướng dẫn từ nhà sản xuất. Tuy nhiên, nếu bác sĩ hoặc chuyên gia cho bạn một liều dùng khác thì nên ưu tiên theo liều của họ, vì những người có chuyên môn đã đánh giá sức khỏe của bạn để đưa ra khuyến nghị phù hợp.

Kết luận

Tóm lại, lão hóa da là vấn đề quan trọng liên quan đến tuổi tác và môi trường. Hãy thường xuyên theo dõi các triệu chứng lão hóa để có biện pháp phòng chống và chăm sóc phù hợp, giúp làn da luôn khỏe đẹp.

Trên đây là các thông tin hữu ích của Ovanic xoay quanh vấn đền collagen và quá trình lão hóa da, hướng dẫn cách sử dụng collagen hiệu quả để chống lại lão hóa. Hy vọng những thông tin này sẽ giúp ích cho bạn trong quá trình chăm sóc sắc đẹp của mình. Hãy theo dõi Ovanic.vn thường xuyên để cập nhất những bài viết mới nhất về chủ đề collagen nói chung và chủ đề chăm sóc da từ các chuyên gia của chúng tôi nhé.

Câu hỏi thường gặp

Collagen bắt đầu suy giảm từ độ tuổi nào?

Collagen bắt đầu giảm mật độ từ khoảng 25 tuổi trở đi. Tốc độ suy giảm tăng dần theo năm tháng, đặc biệt sau tuổi 40, cơ thể có thể mất 1 – 1,5% lượng collagen mỗi năm. Đây là lý do phụ nữ từ 25 tuổi nên chủ động bổ sung collagen để duy trì làn da khỏe mạnh.

Uống collagen có thực sự giúp giảm nếp nhăn không?

Có. Nhiều nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng bổ sung collagen thủy phân đường uống giúp tăng mật độ collagen dưới da, cải thiện độ đàn hồi và giảm nếp nhăn sau 8 – 12 tuần sử dụng đều đặn. Hiệu quả tốt nhất khi kết hợp với vitamin C và bảo vệ da khỏi tia UV.

Collagen loại I và loại II khác nhau như thế nào?

Collagen loại I chủ yếu có trong da, giúp duy trì độ đàn hồi, săn chắc và giảm nếp nhăn – phù hợp cho mục tiêu làm đẹp da. Collagen loại II tập trung ở sụn khớp, giúp tái tạo sụn và giảm viêm khớp – phù hợp cho người có vấn đề về xương khớp. Khi chọn sản phẩm collagen, hãy xác định rõ mục tiêu sức khỏe của mình.

Nên uống collagen vào thời điểm nào trong ngày là tốt nhất?

Hầu hết chuyên gia khuyên nên uống collagen vào buổi sáng lúc bụng đói hoặc buổi tối trước khi ngủ để tăng khả năng hấp thu. Uống cùng nước ấm hoặc nước trái cây chứa vitamin C sẽ giúp cơ thể tổng hợp collagen hiệu quả hơn. Quan trọng nhất là uống đều đặn mỗi ngày để duy trì kết quả lâu dài.

Nguồn tham khảo

• https://www.news-medical.net/life-sciences/Collagen-Degradation-Pathways-in-Humans.aspx
• https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8824545/
• https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4970562/