Thương Hiệu Úc
Thương Hiệu Mỹ
Thương Hiệu Nhật
Thương Hiệu Châu Âu
Thương Hiệu Hàn Quốc
Thương Hiệu Việt Nam
Trả lời ngắn: Hyaluronic acid (HA) là một chuỗi đường dài có sẵn trong cơ thể, nhiều nhất ở da, dịch khớp và mắt; nó giữ nước giữa các sợi collagen và elastin, giúp da căng ẩm. Bôi HA cho tác dụng cấp ẩm bề mặt tức thì, uống HA có vài thử nghiệm nhỏ về độ ẩm da, còn tiêm filler HA làm đầy nếp nhăn rõ rệt nhưng phải do bác sĩ thực hiện. HA không làm trắng da và không thay được kem chống nắng.
Bài này giải thích hyaluronic acid là gì, cách bôi và cách uống khác nhau thế nào, cách dùng serum HA cho đúng và cách phối hợp với collagen. Kiến thức nền về collagen có ở bài collagen là gì.
Bài viết được Ovanic biên soạn và kiểm tra theo chính sách biên tập, dựa trên nghiên cứu được bình duyệt và dữ liệu từ cơ sở dữ liệu khoa học chính thức.
Hyaluronic acid là gì và nằm ở đâu trong cơ thể?
Hyaluronic acid, còn gọi là hyaluronan hay sodium hyaluronate khi ở dạng muối trong mỹ phẩm, là một glycosaminoglycan: chuỗi dài lặp lại của hai loại đường, D-glucuronic acid và N-acetyl-glucosamine. Một chuỗi có thể gồm hàng nghìn đơn vị như vậy. Khoảng một nửa lượng HA của cơ thể nằm ở da; phần còn lại ở dịch khớp, sụn và dịch kính của mắt.
HA hút và giữ được lượng nước gấp nhiều lần trọng lượng của nó, thường được nhắc là đến khoảng 1.000 lần. Trong da, HA lấp đầy khoảng trống giữa mạng collagen và elastin, giữ nước và làm da căng. Cơ thể thay mới HA rất nhanh, khoảng một phần ba lượng HA trong cơ thể được phân giải và tạo lại mỗi ngày; khi lớn tuổi và khi da chịu nhiều nắng, lượng HA giảm nên da khô và kém căng. Mối quan hệ giữa HA, collagen và elastin có ở bài lợi ích của collagen cho da.
Bôi, uống và tiêm hyaluronic acid khác nhau thế nào?
| Cách dùng | Hoạt động thế nào | Mức bằng chứng | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Bôi ngoài (serum, kem) | Phân tử lớn giữ nước trên bề mặt; phân tử nhỏ vào được lớp sừng | Tốt cho cấp ẩm tức thì | Hiệu quả mất dần sau vài giờ, cần kem khóa ẩm |
| Uống (viên, bột, nước) | Bị tiêu hóa thành đoạn nhỏ, một phần được hấp thu | Một vài thử nghiệm nhỏ ở Nhật, liều 120mg mỗi ngày, cải thiện độ ẩm và nếp nhăn nhẹ | Thường phối hợp sẵn với collagen |
| Tiêm filler | Gel HA liên kết chéo làm đầy rãnh nhăn, môi, vùng trũng | Hiệu quả rõ, kéo dài 6 đến 18 tháng | Chỉ do bác sĩ thực hiện; có nguy cơ tắc mạch nếu tiêm sai |
| Tiêm khớp | Bổ sung độ nhớt cho dịch khớp gối | Không đồng nhất giữa các nghiên cứu | Do bác sĩ cơ xương khớp chỉ định |
Trên nhãn mỹ phẩm, HA phân tử lớn giữ nước trên bề mặt và tạo lớp màng mềm; HA phân tử nhỏ hoặc thủy phân vào được sâu hơn trong lớp sừng. Nhiều serum phối hợp nhiều kích thước phân tử. HA bôi không đi xuống trung bì để “kích thích tạo collagen” hay “làm đầy vùng trũng”; tác dụng làm đầy chỉ có ở dạng tiêm.
Hyaluronic acid giúp gì và không giúp gì cho da?
- Cấp ẩm nhanh, giảm cảm giác căng khô, nhất là trong phòng máy lạnh hoặc mùa hanh khô.
- Làm nếp nhăn nông do khô da bớt rõ trong vài giờ sau khi thoa.
- Giúp da dễ chịu hơn khi dùng retinoid, acid tẩy tế bào chết hoặc sau thủ thuật nhẹ.
- Kết cấu nhẹ, ít gây bít tắc, hợp với cả da dầu cần dưỡng ẩm.
- Không làm trắng da, không làm mờ nám hay thâm.
- Không chống nắng, không chống oxy hóa đáng kể.
- Không xóa nếp nhăn sâu hay nâng da chảy xệ khi bôi.
Cách dùng serum hyaluronic acid đúng
- Chọn sản phẩm phù hợp. Nồng độ thường 0,1 đến 2%; cao hơn không chắc tốt hơn. Da nhạy cảm nên chọn loại không cồn, không hương liệu.
- Thoa lên da còn hơi ẩm. Sau rửa mặt và toner, để da còn ẩm rồi thoa vài giọt serum.
- Khóa ẩm bằng kem dưỡng. Trong không khí khô, HA không có lớp khóa ẩm có thể kéo nước từ da ra ngoài, làm da khô hơn.
- Buổi sáng thêm kem chống nắng. HA không bảo vệ da khỏi tia UV.
- Thử trên vùng nhỏ trước. Thoa ở góc hàm 2 đến 3 ngày nếu bạn có da dễ kích ứng.
Có nên uống hyaluronic acid cùng collagen?
Nhiều sản phẩm collagen của Nhật phối hợp sẵn HA, thường 50 đến 120mg mỗi liều. HA đường uống bị vi khuẩn đường ruột cắt thành đoạn nhỏ trước khi hấp thu; vai trò của collagen với đường ruột có ở bài collagen và đường ruột. Bằng chứng của HA đường uống còn ít, nên đây là phần cộng thêm hợp lý nếu sản phẩm collagen bạn chọn đã có sẵn, không cần mua riêng. Với da khô, serum HA bôi ngoài cho cảm nhận nhanh và rẻ hơn.
Sản phẩm có collagen và HA: bột Orihiro Collagen Hyaluronic Acid 11.000mg, nước uống Fine Japan Collagen Hyaluron Plus, bột Inca Organics Bioactive Collagen Peptides có HA và vitamin C.
Ai cần thận trọng?
HA bôi ngoài rất ít gây dị ứng. HA đường uống chưa có đủ dữ liệu cho phụ nữ mang thai, cho con bú. Tiêm filler HA có rủi ro thật, từ bầm tím, nổi cục đến tắc mạch gây hoại tử da hoặc ảnh hưởng thị lực khi tiêm sai vị trí; chỉ tiêm ở cơ sở có bác sĩ da liễu hoặc thẩm mỹ được cấp phép. Acid amin proline, một nguyên liệu tạo collagen, có ở bài proline là gì.
Câu hỏi thường gặp
Có nên dùng serum hyaluronic acid mỗi ngày không?
Được. HA có sẵn trong da và rất ít gây kích ứng, có thể dùng sáng và tối. Nếu thấy rát, châm chích, thường do thành phần khác trong sản phẩm như cồn, hương liệu, hoặc do thoa lên da đang tổn thương.
Thoa hyaluronic acid trước hay sau toner?
Sau toner. Thứ tự thường là rửa mặt, toner, serum HA khi da còn hơi ẩm, rồi kem dưỡng để khóa ẩm; buổi sáng thêm kem chống nắng ở bước cuối.
Hyaluronic acid có làm sáng da không?
Không trực tiếp. Da đủ ẩm phản chiếu ánh sáng đều hơn nên trông tươi hơn, nhưng HA không tác động lên sắc tố. Muốn làm mờ thâm, cần các hoạt chất như vitamin C, niacinamide, azelaic acid và chống nắng.
Uống hyaluronic acid có tác dụng như bôi không?
Hai cách khác nhau. Bôi cho cảm giác căng ẩm ngay nhưng chỉ ở bề mặt; uống có vài thử nghiệm nhỏ cho thấy cải thiện độ ẩm sau 6 đến 12 tuần. Bằng chứng của dạng uống còn ít hơn nhiều so với collagen.
Dùng hyaluronic acid chung với retinol, vitamin C được không?
Được và còn nên dùng. HA không phản ứng với các hoạt chất này và giúp giảm khô, bong da do retinol. Có thể thoa vitamin C buổi sáng rồi đến HA; buổi tối thoa retinol, chờ khô rồi thoa HA hoặc kem dưỡng có HA.
Thực phẩm này không phải là thuốc, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
Nguồn tham khảo
- Wikipedia, Hyaluronic acid
- PubChem, Hyaluronan
- Healthline, Hyaluronic acid benefits
- Everyday Health, Hyaluronic Acid: Definition, Benefits, and the Best Serums
- WebMD, Hyaluronic acid
